۲

توسعه و طرح‌ریزی استراتژی

گام دوم در مسیر تحول هوشمند سازمانی

حالا که همه‌چیز را تحلیل کردی، وقتش رسیده که به آن‌ها نقشه بدهی.

مرحله قبل را مثل دوربین مداربسته تصور کن؛ حالا نوبت به طراحی نقشه‌ی گنج رسیده. قرار است برای کسب‌وکارت یک چشم‌انداز بلندپروازانه بکشی که هم در آن رویا باشد، هم جاده‌ی رسیدن به آن.

طراحی بیانیه‌های راهبردی

گام اول: بیانیه‌های راهبردی

اول از همه، باید تکلیفت را با خودت روشن کنی:

  • مأموریتت چیست؟ (یعنی اصلاً به چه کاری اینجا آمدی؟)
  • ارزش‌های محوریت کدامند؟ (خط‌قرمزهای اخلاقی و رفتاری‌ات)
  • چشم‌اندازت کجاست؟ (یک هدف چالشی و مهیج در افق مشخص)

اما مواظب باش! چشم‌انداز نباید شعارگونه باشد. برای همین، باید شکاف ارزش را مشخص کنی، دستورکار تغییر استراتژیک را بنویسی، و در نهایت یک چشم‌انداز تقویت‌شده ارائه دهی که نشان دهد چطور از اینجا به آنجا می‌رسی.

نقشه استراتژی و ساختار پاسخگویی

گام دوم: نقشه استراتژی

حالا نوبت به طراحی نقشه‌ی راه رسیده. بر اساس موضوعات استراتژیک (چالش‌ها و فرصت‌های کلیدی) که در مرحله قبل پیدا کردی، باید جهت‌گیری‌های استراتژیک را مشخص کنی. این جهت‌گیری‌ها را به اهداف استراتژیک تبدیل کن و بعد آن‌ها را بر اساس ارتباط علّت‌ومعلولی، در قالب مضامین استراتژیک دسته‌بندی کن.

حالا می‌توانی نقشه استراتژی خودت را بکشی. این نقشه به تو نشان می‌دهد که هر هدف در کجای مسیر قرار دارد و چگونه به هم متصل است.

و یادت نرود: ساختار پاسخگویی را هم مشخص کن. چه کسی مسئول هر مضمون استراتژیک است؟ چه کسی باید پاسخگوی هر هدف باشد؟ این کار، از سردرگمی جلوگیری می‌کند.

کارت امتیازی متوازن و نشانگاه‌ها

گام سوم: کارت امتیازی متوازن و نشانگاه‌ها

برای اینکه همه درک مشترکی از اهداف داشته باشند، باید آن‌ها را به سنجه‌های استراتژیک (KPI) ترجمه کنی. اگر این سنجه‌ها را از تحلیل‌های مرحله قبل داری که چه بهتر؛ اگر نه، خودت تعریفش کن و مقدار واقعی‌اش را مشخص کن.

سپس برای هر سنجه، یک نشانگاه استراتژیک (مقدار مطلوب) در بازه‌های زمانی مشخص تعیین کن. این کار به تو کمک می‌کند بدانی در هر نقطه از مسیر، چقدر به هدف نزدیک شده‌ای.

گام چهارم: ابتکارات استراتژیک (پروژه‌های تحولی)

حالا وقتش رسیده که پاهایت را روی زمین بگذاری. برای هر مضمون استراتژیک، یک یا چند ابتکار استراتژیک (پروژه) طراحی کن. برای هر ابتکار، یک شناسنامه تهیه کن که در آن مشخص باشد:

  • مدیر پروژه کیست؟
  • تیمش چه کسانی هستند؟
  • فعالیت‌ها، شروع و پایان، بودجه و پاسخگوها کدامند؟

این شناسنامه، مثل راهنمای کاربر پروژه‌های توست.

کارت امتیازی ریسک و مدیریت مخاطرات

گام پنجم: کارت امتیازی ریسک

و در نهایت، یک کارت امتیازی ریسک طراحی کن تا مخاطرات احتمالی آینده را پیش‌بینی کنی. هر ریسک را اولویت‌بندی کن و برایش اقدامات لازم را در نظر بگیر. این کار باعث می‌شود هیچ‌وقت غافلگیر نشوی.

یادت باشد: این مرحله، جایی است که رویاها به نقشه تبدیل می‌شوند و نقشه به مسیر. اگر اینجا را درست بروی، در مرحله بعدی یعنی «همسویی سازمان با استراتژی» کارت راحت‌تر است. اگر نه... خب، سردرگمی در راه است!